Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar
Koruyucu bariyer kullanılmadan yapılan cinsel etkinliklerle diğer bireylere bulaşan hastalıklardır. Enfeksiyon yapıcı bir mikrop tarafından ortaya çıkmakta ve temel olarak insana; vajinal, anal, oral seks de dahil olmak üzere cinsel ilişki yoluyla geçmektedir. Bu grupta yer alan bazı hastalıklar, anneden bebeğe transplasental yolla, emzirme sırasında veya madde bağımlılarında iğne yoluyla bulaşabilmektedir.
Bu hastalık grubunda;
Kadınlarda pelvis ağrıları, kısırlık(infertilite),
Dış gebelik (ektopik gebelik), rahim ağzı (serviks) kanserleri, ağır infeksiyonlar (sepsis gibi),
Yenidoğanlarda göz enfeksiyonları, zatürre (pnömoni),
Erkeklerde üretral darlık ve kısırlık,
Sosyal ve Psikolojik sorunlar,
gibi çeşitli komplikasyonlarla da karşılaşılabilmektedir.
Cinsel yolla bulaşan hastalıklarda;
Üretral akıntı, vajinal akıntı, genital yara veya ülserler, alt karın ağrısı, skrotal şişme veya ağrı gibi belirtilerle karşılaşılabilmektedir.
Belirtilerin ortaya çıkması haftalar, aylar, yıllar sürebilir hatta bazen belirti ortaya çıkmaz ya da zor fark edilebilir, özellikle kadınlarda zor fark edilen belirtiler yüzünden tedavi gecikir ve farkında olmadan başkalarına bulaştırılabilirler.
Tek eşlilik, tarama testlerinin yapılması, taşıyıcıların ve riskli grupların belirlenmesi, kondom kullanımı, tedaviye uyumun sağlanması ve cinsel eşlerin beraber tedavi edilmesi hastalığı ortadan kaldırmak ve bulaş zincirini kırmak için en etkili yöntemlerdir.
Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarda;
Bakteriler, Mantarlar, Virüsler ve Parazitler, etken olabilmektedirler.
Bakteriyel enfeksiyonlar;
Şankroid veya Yumuşak şankr (Haemophilus ducreyi enfeksiyonu),
Donovanoz veya Granuloma inguinale (Calymmatobacterium granulomatis),
Belsoğukluğu (Neisseria gonorrhoeae enfeksiyonu),
Lymphogranuloma venereum (Chlamydia trachomatis serotype L1, L2, L3 enfeksiyonu),
Non-gonococcal uretrit (Ureaplasma urealyticum, Mycoplasma genithalium veya Mycoplasma hominis enfeksiyonu),
Frengi (Treponema pallidum),
Mantar enfeksiyonları;
Candida ve çeşitli dermatofitler,
Viral enfeksiyonlar;
İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü (HIV/AIDS),
Hepatit B,
Hepatit C,
Herpes simplex virus (HSV-I, HSV-II),
Human papillomavirus (HPV) (genital çıbanlar, rahim kanseri/makat kanseri),
Molluscum (MC),
Kaposi’s sarcoma-associated herpesvirus (KSHV/HHV8),
Parazitler;
Bit (Phthirius pubis),
Uyuz (Sarcoptes scabiei),
Tekhücreliler Trichomoniasis (Trichomonas vaginalis),
etkendirler
Cinsel yolla bulaşan hastalıkların tanısında klinik bulgular genellikle yetersiz kaldığı için, hastalıkların doğrulanması amacıyla ELIZA, PCR, kültür ve mikroskopi gibi laboratuvar metotlarına ihtiyaç duyulmaktadır.
Uygun antibiyotik kullanımıyla bakteriyel enfeksiyonlar tedavi edilebilmektedir. HIV, HPV, hepatit B, hepatit C ve genital herpes infeksiyonlarının tedavisinde ise değişik antiviral ilaçlar kullanılmaktadır. Ayrıca HPV ve hepatit B gibi bulaşıcı viral enfeksiyonlar için uygulanan aşılarla, başarılı koruyucu sonuçlar elde edilmektedir.

American Association of Clinical Chemistry
Klinik Biyokimya Uzmanları Derneği
Labtests Online
T.C. Sağlık Bakanlığı
World Health Organization




