Gebelerde tiroid testleri

Gebelerde Tiroid testleri ve tiroid hastalıkları takibi Gebelik süresince estrojen miktarındaki artış thyroid binding globulin (TBG) konsantrasyonlarına etki ederek, TBG’nin gebeliğin 20’inci haftasına kadar yaklaşık 2-3 kat artmasına sebep olur. TBG seviyesindeki artış, total-T3 ve total-T4 konsantrasyonun yükselmesine sebep olur  (1.5 – 2 kat). Total T3 ve T4 konsantrasyonundaki artış feed-back mekanizmasını aktive ederek, TSH’u baskılar. Böylece birinci trimester’da vakaların %20 sinde normalin alt sınırında TSH konsantrasyonları saptanabilir. Ayrıca bilindiği üzere gebelik sırasında giderek artan düğzeylerde salgılanan human chorionic gonadotropin (hCG), TSH ile yapısal benzerlik göstermektedir. Yüksek miktarda salgılanan hCG tiroid bezini stimüle eder (gebeliğin 10-12 haftası). Tüm gebelerin yaklaşık %2 sinde serbest T4 (fT4) seviyesi bu şekilde yükselerek normal değerlerin üzerine çıkar Bu duruma gestasyonel geçici tirotosikoz (gestational transient thyrotoxicosis) denmektedir. Bu rahatsızlık genelde hastalarda herhangi bir klinik semptoma veya şikayete yol açmaz gizli seyreder. Bu durumu ortaya çıkarmak sadece yapılacak laboratuvar incelemeleriyle mümkündür. İkinci ve üçüncü trimester’da gebelerde yapılan çalışmalar göstermektedir ki f-T3ve f-T4 konsantrasyonları mean değere oranla %20 – 40 oranında azalmakta bu yüzden de f-T4 ve f-T3 normalin alt sınırından düşük saptanabilmektedir. Eğer anne adayı iyot kısıtlaması da yapıyorsa bu düşüş daha da belirginleşmektedir. Bazı gebelerde fT4 konsantrasyonu normal populasyon için belirlenen alt sınırın altına bile düşebilmektedir. Bu sebeple L-T4 tedavisi gören hastalar gebe kaldıkları zaman normal TSH düzeyini elde edebilmek doz arttırmak gerekebilmektedir. Gebelik boyunca serum tiroglobulin (tg) seviyesi giderek yükselir. Bu yüzden tiroid kanseri tanısı konmuş hastalarda tg konsantrasyonunda beklenmeyen artışlar saptanabilmektedir. Doğumu takip eden 6-8 hafta içerisinde bu seviye normal seviyelere düşmektedir.

Gebelerde Tiroid Takibi
 Gebelik öncesi: TSH, Anti-TPO ve Anti Tg
 Her trimesterda tiroid bezinin durumu f-T4 ve TSH ile kontrol edilmelidir. Tek başına TSH ölçümü yeterli değildir.
 Birinci trimester TSH ve f-T4. Eğer TSH düzeyi 2.5 mIU/L den yüksekse mutlaka endokrinoloji uzmanı ile temas geçmekte fayda vardır.
 Birinci trimesterda Anti TPO veya Anti Tg yüksekse postpartum tiroidit riski çok yükselmektedir.
 Her trimesterda tiroid bezinin durumu f-T4 ve TSH ile kontrol edilmelidir. Tek başına TSH ölçümü yeterli değildir.

Fetusda tiroid bezi gelişmeye başlamadan önceki dönemde (10-12 hafta) annede ki tiroid hormonu seviyesi bebeğin nörolojik gelişimi için son derece önemlidir. Tanı konmamış hipotiroidi (gizli hipotiroidi), düşük f-T4, ve tiroid antikoru pozitif (anti-TPO ve anti Tg) olan annelerin bebeklerinde fetal kayıp ve düşük IQ oldukça sık gözlenmektedir. Bir çalışmada bu cins hastalarda yapılan hormon replasman tedavisinin başarılı olduğu bildirilmiştir. ( Radetti G, Gentili L, Paganini C, Oberhofer R, Deluggi I and Delucca A. Psychomotor and audiological assessment of infants born to mothers with subclinical thyroid dysfunction in early pregnancy. Minerva Pediatr 2000;52:691-8.)