LDL Kolesterol Alt Grupları
Her yıl küçük değişikliklere uğramakla birlikte, 2001 yılında NCEP (National cholesterol education programme) tarafından sonuncusu yayınlanan ATP-III protokolünde (Yetişkin tedavi paneli) hiperlipidemilerin tanı ve takibinde lipoproteinlerin önemi üzerinde durulmasının gerekliliğikabul edilmiştir. Bununla birlikte kolesterol ve lipoproteinler için geçerli olan alt ve üst sınırlarda ciddi değişiklikler yapılarak, bugün kullandığımız değerlerin oluşması sağlanmıştır. Bu sırada, özellikle serum LDL-kolesterol düzeyi normal sınırlarda olan kişilerde bile koroner kalp hastalıkları görülmesi bilim adamlarını meraklandırmış ve daha ileri analizler yapılması gereğini ortaya çıkarmıştır. Tüm bu çalışmalar sonucunda LDL-kolesterolün de ayrıca alt grupları olduğu ve ve belli başlı bazılarının atenom plaklarının gelişmesinde major rol oynadığı bilimsel olarak kanıtlanmıştır.
Aşağıda LDL kolesterol hakkında bugüne kadar bildiklerimiz ve yeni aydınlığa kavuşan bazı gerçekler hakkında kısaca bilgilerimizi sizlerle paylaşmak istedik.
Bugüne kadar bildiklerimiz
Erkeklerde ve kadınlarda en sık görülen ölüm sebebi kalp damar hastalıklarıdır.
Yüksek LDL-kolesterol ve düşük HDL-kolesterol kalp damar hastalıklarının gelişmesinde önemli rol oynamaktadır. Buna rağmen insanların % 50 sinde LDL-kolesterol seviyesi normal olmasına rağmen koroner kalp hastalığı ve serebrovasküler problemler görülmektedir.
Yeni Keşfedilenler
LDL- kolesterolün 7 tane alt grubu vardır. Büyük LDL-kolesterol parçacıkları (grup 1 ve 2) normal profili belirler ve kişilerde kalp damar hastalıkları riskini yükseltmez. Small dense LDL kolesterol (sd-LDL kolesterol, Küçük LDL-kolesterol parçacıkları grup 3-7) kalp damar hastalıkları görülme riskini en az 3 kat arttırmaktadır. sd-LDL kolesterol değeri yüksek olan kişilerde LDL-kolesterol değeri normal olsa bile kalp damar hastalıkları riski artmıştır.
LDL-Kolesterol Alt grupları ölçümünün faydaları
Bilinen yöntemlerle gözden kaçan kalp damar hastalıkları ve metabolik sendrom adaylarının erken dönemde yakalanmasını sağlar. Farklı LDL kolesterol alt grubu profillerine sahip kişilere farklı tedaviler uygulanmaktadır. Hekime tedavinin belirlenmesi aşamasında yardımcı olur. Yüksek risk grubundaki kişilerin tedavilerinin etkinliğinin gözlemlenmesini sağlar.
Test Hazırlıkları
En az iki gün öncesinden alkol almadan 12 saatlik gece açlığı sonrasında sabah aç karna alınan kan örneğinden çalışılması önerilir.
small dense LDL Kolesterol (Kalp damar hastalıkları risk tayini, ve tedavi takibinde en yeni yaklaşım)
Yüksek LDL kolesterolün kalp damar hastalıklarına sebep olduğu öteden beri bilinen bir gerçektir. Bununla birlikte LDL kolesterolü normal olduğu halde kalp krizi geçiren veya anjiografi sırasında damarlarında tıkanıklık bulunan hastaların sayısı küçümsenemeyecek kadar yüksektir. Bu durum bilim adamlarını meraklandırmış ve bu konu hakkında yoğun çalışmalar yapmalarına sebep olmuştur.
Bu çalışmaların sonucunda çok önemli bir gerçek ortaya çıkmıştır. LDL kolesterol farklı yoğunlukta ve büyüklükte değişik partiküllerden meydana gelmiştir. Bunların arasında büyük LDL kolesterol tanecikleri vücudumuzda faydalı işler (hormon üretimi, safra asitlerinin üretimi) için kullanılırken, küçük ve yoğun LDL tanecikleri (small dense LDL) ise damar duvarına yerleşerek damar sertliği, damarların tıkanması sonucunda kalp krizi, inme ve felçlere sebep olmaktadır. Bu yüzden LDL kolesterol seviyemiz normal dahi olsa mutlaka bunun dağılım şeklinin bilinmesi gerekmektedir.
Özellikle metabolik sendromu olan, tip II diyabeti olan vakalarda yapılan çalışmalar, bu hastalarda small dense LDL(sd-LDL) kolesterolün yüksek miktarda bulunduğunu ortaya çıkarmıştır. Ayrıca bu bireylerde kalp krizi görülme ihtimali yaklaşık 3 kat daha yüksektir. Kolesterol düşürücü ilaçlarla yapılan tedavilerle, bu durumun hızla düzeltilebilmesi hem hekimler için hem de hastalar için bu testin gerekliliğini ortaya koymuştur.
Peki o zaman sd-LDL bugüne kadar niye ölçülmemekteydi?
Çünkü yakın zamana kadar sd-LDL kolesterol ölçümü için standart, hassas ve hızlı bir şekilde ölçüm yapabilecek bir cihaz geliştirilememişti. Çok kısa zaman önce ABD’de üretilen ve FDA onayını alan tam otomatik bir sistemle sd-LDL ölçümü yapmak ve LDL kolesterolün diğer alt grupları hakkında çok detaylı bilgi sahibi olmak mümkün olmuştur.
